تبلیغات
شاهوار نت....................رسانه مستقل شاهرودیها

WebYar

src='http://parstools.com/events
» استقبال سرد خبرنگاران ازجشنشان! ( شنبه 17 اسفند 1392 )
» قدردانی و سپاسگزاری از آقای محمدعلی اینانلو ( چهارشنبه 16 بهمن 1392 )
» شهردار شاهرود 4 کارمند شهرداری را بعلت فساد مالی از کار برکنار کرد ( چهارشنبه 9 بهمن 1392 )
» سایت شباب کانون بسیج هنرمندان شاهرود رتبه دوم کشور را کسب کرد ( چهارشنبه 9 بهمن 1392 )
» دکتر جلالی : شاهرود بهترین منطقه برای انتقال پایتخت می باشد ( یکشنبه 6 بهمن 1392 )
» تصاویری زیبا و دیدنی از نماد استان جدید ( یکشنبه 6 بهمن 1392 )
» تجمع و اعتراض لابی ها و گروههای فشار مرکز استان به سخنان دکتر جلالی ( پنجشنبه 3 بهمن 1392 )
» دکتر جلالی در برنامه شب آفتابی از تشکیل استان شاهوار دفاع کرد ( پنجشنبه 3 بهمن 1392 )
» مطلب ثابت-- ما زنده به آنیم که آرام نگیریم/موجیم که آسودگی ما عدم ماست ( جمعه 27 دی 1392 )
» جشن میگیریم با هم چهل سالگی دانشگاه شاهرود را!! ( پنجشنبه 26 دی 1392 )
» دیدار بزرگان ومعتمدین شاهرود با آیت الله اشرفی ( یکشنبه 22 دی 1392 )
» مردم شریف بسطام، از ماست که بر ماست......... ( پنجشنبه 19 دی 1392 )
» صرفا جهت اطلاع استاندار! ( شنبه 7 دی 1392 )
» پایتخت، از شرق به استان شاهوار محدود می شود ( پنجشنبه 5 دی 1392 )
» سرنوشت نامعلوم ورزشگاه 15 هزار نفری شاهرود ( سه شنبه 3 دی 1392 )

زاغ بور بهشت كویر





پرنده نگری و استقبال از پرندگان مهاجر:


زاغ بور خوارتوران، فرصتی برای ترویج پرنده نگری در ایران



***************************************************************

جشنواره ملی زاغ بور

در پارک ملی خارتوران

24 الی 26 مهرماه 92

همانند جشنواره های قبلی آفرود این جشنواره نیز بر عهده گروه شاهرود آفرود میباشد



تماشای پرندگان، نوعی گردشگری است که سالهاست در بین مردم دنیا رواج یافته و علاقمندان فراوانی با رفتن به طبیعت به این تفریح سالم می پردازند. آرامش و لذت دیدن پرنده به حدّی است که بسیاری از روانشناسان آن را راه حلّی برای آرامش فکری و تقویت روحیه افراد می دانند. پرنده‌نگری بخشی از فعالیّت بوم گردی (اکوتوریسم) به شمار آمده و گونه‌ای از سرگرمی است که مربوط به مشاهده و بررسی پرندگان در طبیعت می‌شود.


در کشور ما بر اساس آخرین فهرست ذکر شده در مجلّات علمی بالغ بر 517 گونه پرنده شناسایی شده است. از این تعداد که متعلّق به 80 خانواده و 10 راسته اند، حدود 320 گونه در ایران زادآوری می کنند.

90 گونه مهاجر زمستانه و 24 گونه مهاجر عبوری اند. مابقی نیز جزو پرندگان کمیاب، اتفاقی و رها شده از قفس محسوب می شوند. به لحاظ آماری 70 در صد پرندگان ایران مهاجرند و در زمستان و یا تابستان برای زادآوری به ایران می آیند.

زاغ بورگونۀ اندمیک یا بومی انحصاری پرندگان ایران است، گونه ای که در هیچ کشور دیگری مشاهده نمی شود و بیشتر در منطقۀ خوارتوران شاهرود زیست می کند. این گونه همه ساله گردشگران و محققّان بسیاری برای دیدن و مطالعه به سوی خود جلب می نماید.

پارک ملّی و منطقۀ حفاظت شدۀ توران در 140 کیلومتری جنوب شرقی شاهرود و در نزدیکی شهر زیبای بیارجمند قرار دارد و با یک میلیون و 465 هزار هکتار وسعت بزرگترین پارک ملّی کشور از لحاظ تنوع جانوری و پوشش گیاهی محسوب می شود.

نام فارسی این پرنده «زاغ بور» یا «بور زاغ» و یا «زاغ كویری» است و نام انگلیسی آن (Iranian Ground – Jay)، نام علمی: (Podoces Pleskie) و از خانواده كلاغیان (Corvidae) محسوب می شود.

رنگ نخودی- نارنجی به همراه نوار سفید آذین شده بر روی بال های این پرنده به همراه سیاهی اعجاب انگیزی که در تلألو خورشید جلایی به رنگ سبز- آبی نمایان می سازد این گونه را منحصر بفرد نموده است. صدای خوش این پرنده از سایر کلاغ ها متمایز است. زاغ بور 24 سانتیمتر طول دارد و به هُد هُد بدون تاج سر شباهت دارد. زاغ بور صدایی دلنشین و آهنگین دارد كه این ویژگی بر جذابیتش افزوده است. این پرنده رفتاری بسیار فریبکارانه و عجیب دارد، بطوریکه بیشتر روی زمین راه رفته و بسرعت می دود تا از مقابل دیدگان پنهان شود.

زاغ بور برخلاف سایر کلاغ ها که اشیای براق را مخفی می کنند همانند مورچه به ذخیره سازی غذا می پردازد. این پرنده قلمرو طلب تنها یک جفت اختیار می کند و وقتی در محدوده ای یک جفت از این پرنده مشاهده شد باید مطمئن بود که به شعاع 500 متری نمی توان زاغ دیگری را مشاهده نمود. پرندگان نر و ماده در پرورش و بزرگ کردن جوجه ها همکاری می کنند.

اردیبهشت ماه فصل زادآوری و جوجه کشی زاغ بور در بوته زارهای پارک ملّی توران شاهرود است. به خاطر ترس از خورده شدن جوجه ها توسط مارها، این پرنده بر روی گیاهان قیج، کاروان کش و یا طاق و در فاصله 80 سانتیمتری از سطح زمین لانه می سازد. زاغ بور هر سال بین چهار تا شش عدد تخم می گذارد. این پرنده لانه خود را در میان بوته های بیابانی ساخته و كف آن را با پشم گوسفند، الیاف گیاهی و گِل می پوشاند. در اواسط اسفند ماه زمانی كه هنوز سردی زمستان در دشت می وزد، زاغ ماده تخم های شیری رنگ خالدار خود را در لانه می گذارد.

جوجه ها پس از حدود 20 روز با چشم های بسته سر از تخم بیرون می آورند. در روزهای آغازین تولد بدنشان بدون پر است. لاروِ پروانه ها غذای اصلی این جوجه ها را تشكیل می دهد. جوجه ها تقریبا پس از 15 روز از لانه بیرون می آیند تا همراه پدر و مادر بر روی زمین بدوند و شیوه زندگی را بیاموزند. تا زمانی که تخم و یا جوجه ها در لانه باشند، پرنده بالغ در صورت احساس خطر به سرعت از لانه دور شده و سر بوته ای می‌ نشیند و آواز سر می‌ دهد تا دشمن آن را دنبال کرده و از لانه دور شود. پرندگان شکاری، گربه‌سانان کوچک، مار و روباه از دشمنان طبیعی این پرنده به شمار می روند.

زاغ بور به طور مکرّر بر زمین راه رفته و با نوك قوى خود دانه ها را از روى زمین جمع مى كند، سپس بعضى را خورده و برخی را با خود حمل مى كند، چند گام را به سرعت طی نموده و در سایه بوته قیچ آرام مى گیرد و اطراف را وارسى مى كند، سپس با كمال احتیاط از نوك خود بهره گرفته و در زمین چاله اى كوچك حفر مى كند، دانه را در چاله قرار داده و روى آن را مى پوشاند. جالب اینكه همه دانه ها را یك جا دفن نمى كند بلكه هر دانه را با فواصل نامعیّن در یك چاله قرار مى نهد. این فعالیت از صبح هنگام تا غروب چندین بار تكرار مى شود. هنگام ظهر اندكى به استراحت مى پردازد و دوباره تلاش خود را از سرمى گیرد.

اگر چه نام زاغ بور با تلاش یكی از كارشناسان طبیعت ایران، به «زاغ ایرانی» تغییر یافت لیکن از نوع زندگی و رفتار این پرنده كنجكاو و جستجوگر چیز زیادی نمی دانیم. اخیراً یكی از خبرگزاری ها در گزارشی، این پرنده را خجالتی، انزوا طلب و انسان گریز معرفی كرده بود حال آنكه قضیه دقیقاً عكس است و رفتارها و تعامل ویژه «زاغ بور» با انسان ها و چوپانان باعث شده از او به عنوان «خروس گله» یاد كنند. پرنده ای كه دویدن را به پرواز كردن ترجیح می دهد. رفتار زاغ بور به راستی غریب است. بیشتر وقت ها در حال دویدن است. بعضی از آنان با دیدن انسان یا خودرو احساس خطر كرده و فرار می كنند اما برخی دیگر ترس چندانی از انسان ندارند، البته فاصله ایمنی را رعایت نموده و به فعالیت هاى روزمره خود مى پردازند، مهم آنکه در این بین زیرچشمى مراقب تمام رفتارهاى انسان هاى پیرامون خود هستند. از این روست که محلی ها این پرنده را احمق دَوون می نامند.

این پرنده یکی از عوامل موثر در بیانزدایی محسوب می شود ولی به دلیل تعداد کم آن در عرصه‌ها، این نقش نمی‌تواند خیلی پر رنگ باشد. اگر جمعیّت زاغ بور به خصوص در مناطقی که کویر در حال پیشروی است، بیشتر شود دیگر نیازی به عملّیات بیابان زدایی از قبیل مالچ پاشی، کاشت آتریپلکس (اسفناج وحشی) و تاغ کاری نیست. در حال حاضر با مطالعات پراكنده اى كه انجام شده نمى توان درباره وضعیت زیستى زاغ بور اظهارنظر قطعى كرد اما به نظر مى رسد خطرى جدّى نسل آن را تهدید نمى كند به ویژه آنكه اهالى و چوپانان مناطق بیابانى آن را خوش یُمن می دانند. گفته می شود این پرنده کویری در خطر انقراض نیست ولی جمعیّت آن رو به کاهش است.

گفتنی است پیشنهاد ثبت ملّی این گونه منحصر بفرد از سوی کمیته ملّی طبیعت گردی ایران مطرح شده است و می تواند به عنوان یكی از مهمترین مظاهر طبیعت ایران زمین به جهانیان معرفی شده و گردشگران و مشتاقان طبیعت را به سوی قارّۀ کوچک (شاهرود) بكشاند. امید آنکه با تشكیل پرونده ثبت «زاغ بور» به عنوان تنها گونه بومی كشور، شاهد شكوفایی صنعت گردشگری بخش مستعد و محروم بیارجمند شاهرود بوده و همزمان با تعیین روز پرنده نگری در تقویم كشور، پیوند گردشگران و رشته پرنده نگری برقرار گردد.

برای دیدن زاغ بور می بایست به شاهرود و از آنجا به سمت خوارتوران سفر كنید، سفر به شاهرود علاوه بر مسیر اتوبان تهران-مشهد (کیلومتر 400) از طریق خطوط ریلی و هوایی نیز امکان پذیر است. اوایل تابستان و پاییز فصول مناسبی برای دیدن زاغ بور اند.

مشاهده پرندگان منطقه پارک ملی توران با سفری تخصصی به این منطقه لذت بخش و به یادماندنی است. جدای از مناظر کویری خوارتوران مانند روستای رضا آباد و آرامگاه جرجیس نبی، مشاهده حیات وحش منطقه از جمله گورخر آسیایی می تواند از موارد برنامۀ سفر شما باشد.


 در منطقه ای که واقعاً بهشت است، و جایی که بهاران می‌ توان چاقاله بادام وحشی و اهلی را در یک روز خورد و شام شما هم "ماست جوش"


با تشكر از علیرضا اسلام پناه


برچسب ها : شاهرود , شاهوار , بهشت كویر , زاغ بور , شاهرود آفرود ,


ادامه مطلب...

<